به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدهادی صالح‌پرور در سخنرانی دویست‌وپنجاه‌وچهارمین شب اجتماع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه که در خیابان ۴۵ متری صدوق(ره) قم برگزار شد، با اشاره به تفاوت شیوه‌های مواجهه انبیا و ائمه اطهار(ع) با شرایط و دشمنان زمانه خود، گفت: تفاوت در شیوه‌های عملیاتی و مدیریتی، لزوماً به معنای تفاوت در حقیقت، مبنا و هدف نیست؛ بلکه هر رهبر الهی متناسب با شرایط زمان و نوع مواجهه دشمن، روش خاصی را برای پیشبرد اهداف الهی انتخاب می‌کند.
معجزات انبیا؛ پاسخی متناسب با ابزار انحراف طاغوت‌ها
وی در تبیین این مسئله به روایتی از امام هادی(ع) اشاره کرد و اظهار داشت: یکی از شاگردان آن حضرت از دلیل تفاوت معجزات پیامبران الهی سؤال کرد. امام هادی(ع) در پاسخ فرمودند که این تفاوت به دلیل آن است که طاغوت‌ها و جریان‌های کفر در هر دوره، با ابزار و شیوه‌ای خاص مردم را از مسیر خداوند دور می‌کردند و به زیر سلطه و ظلم خود می‌کشاندند.
استاد حوزه علمیه قم افزود: در دوران حضرت موسی(ع)، فرعون با استفاده از سحر و جادو مردم را منحرف می‌کرد و حتی ادعای خدایی داشت؛ ازاین‌رو، خداوند به حضرت موسی(ع) معجزاتی مانند ید بیضا و عصا عطا کرد تا ساحران را به عجز وادارد. عصای حضرت موسی(ع) تمام ابزارهای سحر ساحران را بلعید و در نهایت، ساحران در برابر عظمت این معجزه به سجده افتادند و ایمان آوردند.
وی ادامه داد: در دوران حضرت عیسی(ع)، شرایط متفاوت بود و جریان انحراف از طریق طبابت و دانش پزشکی در میان مردم نفوذ می‌کرد؛ بنابراین، خداوند معجزاتی همچون زنده‌کردن مردگان و شفادادن نابینایان را به آن حضرت عطا کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور با اشاره به اعجاز ادبی قرآن کریم در دوران پیامبر اسلام(ص) تصریح کرد: در عصر پیامبر اکرم(ص)، مشرکان قریش به شعر و ادبیات خود افتخار می‌کردند و هر سال محافل و مسابقاتی برای انتخاب برترین اشعار برگزار می‌شد. حتی اشعار برگزیده را بر لوح‌هایی می‌نوشتند و در کعبه نصب می‌کردند تا به‌عنوان آثار برتر ادبی آن سال شناخته شوند.
وی با اشاره به آیه مربوط به پایان طوفان حضرت نوح(ع) در سوره هود، اظهار داشت: آیه شریفه «وَقِیلَ یَا أَرْضُ ابْلَعِی مَاءَکِ وَیَا سَمَاءُ أَقْلِعِی وَغِیضَ الْمَاءُ وَقُضِیَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَی الْجُودِیِّ وَقِیلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِینَ» از نمونه‌های برجسته اعجاز ادبی قرآن است که به فرونشستن آب و استقرار کشتی حضرت نوح(ع) بر کوه جودی اشاره دارد.
این استاد حوزه علمیه قم افزود: بزرگان ادبیات درباره ظرفیت‌های بلاغی و زیبایی‌های ادبی این آیه سخنان فراوانی گفته‌اند و آن را از نمونه‌های کم‌نظیر فصاحت و بلاغت دانسته‌اند. نقل شده است که پس از نزول این آیه، مشرکان مکه الواح اشعار برگزیده خود را از کعبه پایین آوردند؛ چراکه در برابر عظمت بیان قرآن، جایگاهی برای آثار ادبی خود نمی‌دیدند.
نظریه «انسان ۲۵۰ ساله»؛ یک حقیقت با شیوه‌های عملیاتی متفاوت
وی در ادامه با بیان اینکه همین قاعده در سیره اهل‌بیت(ع) نیز جریان داشته است، گفت: امیرالمؤمنین(ع)، امام حسن مجتبی(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق(ع) هرکدام متناسب با شرایط زمان خود عملکرد متفاوتی داشتند؛ یکی در عرصه دعا و تبلیغ فعالیت می‌کرد، دیگری کرسی درس و تربیت شاگرد را گسترش می‌داد، امام حسن(ع) صلح با معاویه را برگزید، امام حسین(ع) در کربلا به قیام برخاست، امام موسی کاظم(ع) سال‌ها در زندان هارون بود و امام رضا(ع) وارد دستگاه مأمون شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور با اشاره به حضور امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) در فضای نظامی و امنیتی حکومت عباسی، خاطرنشان کرد: هر یک از ائمه اطهار(ع) شیوه‌ای متفاوت داشتند، اما مجموعه این اقدامات، با وجود تنوع ظاهری، یک حقیقت واحد را دنبال می‌کرد.
وی با اشاره به نظریه «انسان ۲۵۰ ساله» که از سوی رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، تبیین شده است، گفت: این نظریه، نگاهی عمیق به تاریخ اهل‌بیت(ع) ارائه می‌دهد. بر اساس این دیدگاه، دوران رسالت پیامبر اکرم(ص) تا آغاز غیبت کبری، همچون زندگی یک انسان واحد در نظر گرفته می‌شود که ۲۵۰ سال عمر کرده و در این مدت، دوازده امام و پیشوای معصوم، مراحل مختلف این حرکت واحد را پیش برده‌اند.
وی ادامه داد: در این نگاه، با وجود تفاوت در اشخاص، شرایط و شیوه‌های مبارزه، حقیقت و مسیر همه ائمه(ع) یکی است؛ چنان‌که در تعبیری از معصومان(ع) آمده است: «أَوَّلُنَا مُحَمَّدٌ، وَأَوْسَطُنَا مُحَمَّدٌ، وَآخِرُنَا مُحَمَّدٌ». بنابراین، همه آنان یک نور و یک حقیقت واحدند و تفاوت عملکردشان ناشی از تفاوت شرایط تاریخی و نوع مواجهه دشمنان است.
از سیره اهل‌بیت(ع) تا دوران غیبت؛ وحدت مبنا و تنوع روش‌ها
استاد حوزه علمیه قم با تعمیم این قاعده به دوران غیبت کبری اظهار داشت: همان منطقی که در دوران انبیا و ائمه اطهار(ع) وجود داشت، در دوران نیابت خاصه و عامه نیز جریان دارد؛ به این معنا که ممکن است شیوه‌های رهبری و مدیریت در دوره‌های مختلف متفاوت باشد، اما مبانی، اصول و حقیقت ولایت یکسان باقی بماند.
وی با اشاره به سه دوره رهبری در جمهوری اسلامی ایران گفت: ما در دوران انقلاب اسلامی سه رهبر را تجربه کرده‌ایم؛ نخست حضرت امام خمینی(ره)، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران؛ دوم رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای؛ و سوم حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر کنونی انقلاب اسلامی که ادامه‌دهنده مسیر پیشینیان و خلف صالح رهبر شهید است.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور افزود: همان‌گونه که در دوران پیامبران و ائمه اطهار(ع) شاهد تفاوت در روش‌های عملیاتی بودیم، در دوران رهبری انقلاب اسلامی نیز سه الگوی مدیریتی متفاوت را مشاهده می‌کنیم. این تفاوت‌ها به معنای تفاوت در مبانی ولایت فقیه، مکتب امام، اصول و قواعد انقلاب نیست؛ بلکه هر یک از رهبران متناسب با شرایط زمان خود، شیوه‌ای خاص برای اداره جامعه برگزیده‌اند.
صلابت امام خمینی(ره)؛ متناسب با شرایط مبارزه با رژیم پهلوی و جنگ تحمیلی
وی با اشاره به ویژگی‌های مدیریتی امام خمینی(ره) گفت: اگر به شخصیت و شیوه مواجهه امام راحل توجه کنیم، صلابت، قاطعیت و اقتدار در رفتار ایشان کاملاً مشهود است. این ویژگی با شرایط تاریخی آن دوران ارتباط مستقیم داشت؛ زیرا امام با رژیم پهلوی و سپس با صدام و حامیان بین‌المللی او مواجه بود.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: امام خمینی(ره) در شرایطی قرار داشت که باید رژیم شاهنشاهی را از کشور بیرون می‌کرد و پس از پیروزی انقلاب نیز با جنگ تحمیلی و تجاوز رژیم بعث عراق مواجه شد. ازاین‌رو، اقتدار، قاطعیت و مواضع صریح ایشان در برابر دشمنان، متناسب با اقتضائات آن دوره بود.
وی با اشاره به مواضع صریح امام در برابر آمریکا و رژیم بعث عراق اظهار داشت: امام با صراحت اعلام می‌کردند که آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند و در برابر تهدیدها و تجاوزهای دشمن، موضعی محکم و قاطع داشتند. این همان الگویی بود که در آن مقطع تاریخی برای پیشبرد اهداف انقلاب و مقابله با دشمن ضرورت داشت.
مدیریت شهید امام خامنه‌ای؛ جذب حداکثری و صبر راهبردی در دوران پس از جنگ
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور با مقایسه شیوه مدیریتی رهبر شهید انقلاب با امام خمینی(ره) گفت: اگر تصاویر و مواضع رهبر شهید را در طول حدود سه دهه رهبری بررسی کنیم، در بسیاری از موقعیت‌ها چهره‌ای همراه با تبسم، مهربانی و صمیمیت در مواجهه با مردم مشاهده می‌کنیم. این رویکرد، برخلاف صلابت ظاهری و تشرهای علنی امام، متناسب با شرایط دوران پس از جنگ و اقتضائات اداره کشور در دوره صلح بود.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به رویکرد جذب حداکثری و دفع حداقلی رهبر شهید تصریح کرد: در دوره‌هایی که برخی جریان‌ها تلاش می‌کردند با طرح موضوعاتی مانند اسلام رحمانی و متهم‌کردن نیروهای انقلابی به تندروی، فضای جامعه را تحت تأثیر قرار دهند، رهبر شهید تشخیص دادند که باید با سعه‌صدر، مهربانی و ایجاد ظرفیت برای حضور طیف‌های مختلف، انسجام جامعه را حفظ کنند.
وی ادامه داد: ایشان در طول دوران رهبری خود، دولت‌ها و مسئولانی را در کنار نظام و در چارچوب ساختار جمهوری اسلامی تحمل کردند که لزوماً در همه زمینه‌ها با مبانی و دیدگاه‌های ایشان همسو نبودند. این شیوه مدیریتی، مبتنی بر صبر، حلم و حفظ ظرفیت‌های مختلف کشور بود؛ هرچند در این مسیر، هزینه‌ها و فشارهای فراوانی را تحمل می‌کردند.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور با اشاره به دستاوردهای کشور در دوران رهبری شهید امام خامنه‌ای گفت: رهبر شهید در شرایطی مسئولیت رهبری را برعهده گرفتند که جنگ به پایان رسیده بود و کشور باید مسیر بازسازی و توسعه را دنبال می‌کرد. در این دوره، زیرساخت‌های علمی، فناوری هسته‌ای، نانوتکنولوژی، صنایع نظامی، فناوری‌های فضایی، ماهواره و ماهواره‌بر و حوزه هوافضا توسعه یافت و کشور در عرصه‌های مختلف با جهش‌های قابل توجهی روبه‌رو شد.
تفاوت شرایط آغاز رهبری؛ از دوران صلح تا شرایط جنگی
وی در ادامه به تفاوت شرایط آغاز رهبری حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای با دوران رهبری پدرشان اشاره کرد و گفت: رهبر شهید در شرایط پس از جنگ و دوران بازسازی و توسعه مسئولیت رهبری را برعهده گرفتند، اما رهبر کنونی انقلاب در شرایطی مسئولیت را آغاز کردند که کشور با جنگ و تهدیدهای امنیتی مواجه است؛ بنابراین، طبیعی است که شیوه مدیریت و حکمرانی نیز متناسب با این شرایط متفاوت باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور افزود: در دوران رهبر شهید، دیدارهای حضوری با مسئولان، وزرا، فرماندهان و شخصیت‌های مختلف از جمله ابزارهای مهم ارتباط و مدیریت کشور بود؛ اما در شرایط کنونی، الگوی مدیریتی رهبر انقلاب تفاوت‌هایی دارد و بخش مهمی از ارتباطات و تصمیم‌گیری‌ها از طریق مکاتبات و مدیریت مکتوب انجام می‌شود.
مدیریت مکتوب؛ الگوی متفاوت حکمرانی در شرایط جنگی
استاد حوزه علمیه قم با تشریح شیوه مدیریت مکتوب حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای اظهار داشت: یکی از تفاوت‌های قابل توجه در الگوی مدیریتی رهبر کنونی انقلاب، استفاده گسترده از مکاتبات برای دریافت گزارش‌ها، بررسی مسائل و پاسخ‌گویی به مسئولان و مجموعه‌های مختلف کشور است؛ روشی که می‌توان آن را با شیوه ارتباطی امام حسن عسکری(ع) و نظام وکالت و مکاتبات آن حضرت مقایسه کرد.
وی افزود: در دوران امام حسن عسکری(ع)، برخی نمایندگان و وکلای آن حضرت، نامه‌ها و پیام‌ها را به شیوه‌های گوناگون و گاه به‌صورت مخفیانه از مناطق مختلف جهان اسلام به محضر ایشان می‌رساندند. امروز نیز در شرایط خاص امنیتی، بخش مهمی از ارتباطات مدیریتی از طریق مکاتبات صورت می‌گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور با بیان اینکه مدیریت مکتوب می‌تواند در شرایط جنگی از نظر زمان، هزینه و امنیت مزایای قابل توجهی داشته باشد، تصریح کرد: فرض کنید چند وزیر برای طرح موضوعی مهم مانند مسئله جمعیت نیازمند دریافت نظر رهبر انقلاب باشند. در شیوه مبتنی بر دیدار حضوری، هر یک از وزرا باید محل کار خود را ترک کنند، همراهان و محافظان را هماهنگ سازند و برای حضور در دفتر رهبری به تهران بروند.
وی ادامه داد: این فرایند، از زمان حرکت تا برگزاری جلسه و بازگشت، بخش قابل توجهی از وقت مسئولان را می‌گیرد. اگر تعداد مسئولان افزایش یابد و موضوع مربوط به فرماندهان نظامی یا استانداران استان‌های مختلف باشد، هزینه‌های رفت‌وآمد، هماهنگی‌های امنیتی و زمان مورد نیاز نیز بیشتر خواهد شد.
استاد حوزه علمیه قم افزود: در جلسات حضوری، علاوه بر زمان رفت‌وآمد، فرصت قابل توجهی برای ارائه گزارش شفاهی، گفت‌وگو، طرح دیدگاه‌ها و رسیدن به جمع‌بندی و تصمیم نهایی لازم است. طبیعتاً تعداد جلساتی که در یک روز امکان برگزاری آن وجود دارد محدود است و این شیوه، با وجود ضرورت و کارآمدی خود در شرایط مقتضی، ظرفیت مشخصی دارد.
وی در تبیین مزایای مدیریت مکتوب خاطرنشان کرد: در این الگو، وزیر یا مسئول مربوطه باید گزارش دقیق و منسجمی از عملکرد مجموعه خود تهیه کند و پس از بررسی و جمع‌بندی، موضوع و پرسش اصلی را در قالب نامه‌ای روشن به رهبر انقلاب ارائه دهد. نوشتن با سخن‌گفتن متفاوت است؛ زیرا فرد باید حاصل چند هفته فعالیت یک وزارتخانه را با دقت در قالب گزارشی مکتوب و فشرده تنظیم کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور اضافه کرد: در این روش، دیگر نیازی به رفت‌وآمدهای متعدد، حضور هیئت‌های همراه، تشریفات و صرف زمان طولانی برای برگزاری جلسات نیست و رهبر انقلاب می‌توانند پس از مطالعه گزارش، پاسخ و نظر خود را ارائه کنند. از این جهت، مدیریت مکتوب در شرایط جنگی می‌تواند الگویی سریع‌تر، کم‌هزینه‌تر، دقیق‌تر و از نظر امنیتی مطمئن‌تر برای ارتباط با بخش‌های مختلف کشور باشد.
تمرکز بر مسائل کشور و پاسخ‌گویی مستقیم به مطالبات مردم
وی یکی دیگر از ویژگی‌های این شیوه مدیریتی را تمرکز بر مسائل و گزارش‌های دریافتی از بخش‌های مختلف کشور دانست و گفت: در این الگو، فاصله‌های زمانی و تشریفاتی میان طرح مسئله، دریافت گزارش و اتخاذ تصمیم کاهش پیدا می‌کند و امکان بررسی متمرکز موضوعات مرتبط با وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های مختلف فراهم می‌شود.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تجربه مکاتبات شخصی خود با رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: بنده تاکنون چند مکاتبه با ایشان داشته‌ام و پاسخ‌ها با دقت و در فاصله زمانی نسبتاً کوتاهی، حدود پنج تا شش روز، دریافت شده است؛ این در حالی است که موضوعات مطرح‌شده در مکاتبات بنده در سطح مسائل کلان کشور نبوده است.
وی همچنین به نمونه‌هایی از پاسخ‌گویی به نامه‌های مردمی اشاره کرد و افزود: نامه یک دانش‌آموز به نام علیرضا و پاسخ رهبر معظم انقلاب به آن، از نمونه‌های توجه ایشان به مکاتبات مردمی است. همچنین اخیراً یک زوج در نامه‌ای از ایشان درخواست دعا کرده بودند که بنا بر نقل مطرح‌شده، کمتر از ۴۸ ساعت بعد، پاسخ محبت‌آمیز ایشان مبنی بر دعا برای آن‌ها ارسال شده بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین صالح‌پرور با اشاره به شرایط امنیتی و تهدیدهای موجود علیه رهبر معظم انقلاب تأکید کرد: در شرایطی که دشمنان به دنبال شناسایی و ترور رهبر انقلاب هستند و محدودیت‌های امنیتی و تهدیدهای موشکی وجود دارد، مدیریت مکتوب این امکان را فراهم می‌کند که ارتباط با مسئولان، دستگاه‌ها و مردم با رعایت ملاحظات امنیتی و بدون نیاز به حضورهای متعدد و پرهزینه انجام شود.
وحدت اصول در کنار تفاوت شیوه‌های رهبری
وی با تأکید بر اینکه تفاوت الگوهای مدیریتی امامین انقلاب به معنای تفاوت در مبانی نیست، گفت: امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب و رهبر کنونی، هر یک در شرایط تاریخی متفاوتی مسئولیت رهبری را برعهده گرفته‌اند و بر همین اساس، شیوه‌های مدیریتی آنان نیز متفاوت بوده است؛ اما اصول، مبانی، خط فکری و حقیقت ولایت در این سه دوره واحد است.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به بهره‌مندی حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای از مکتب امام خمینی(ره) و تجربه‌های مدیریتی امام شهید خاطرنشان کرد: ایشان پیش از آغاز مسئولیت رهبری نیز از محضر شهید انقلاب بهره‌های علمی و عملی فراوانی برده‌اند و علاوه بر برخورداری از تجربه‌های مدیریتی رهبر شهید، از صلابت و قاطعیت امام خمینی(ره) نیز تأثیر پذیرفته‌اند.
وی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به پیروزی جبهه حق در برابر دشمنان، بر ضرورت حضور و همراهی مردم تأکید کرد و گفت: امیدواریم به فضل الهی و با حضور و پشتیبانی مردم در صحنه، هرچه زودتر در برابر دشمنان ظالم و خون‌خوار، به‌ویژه رژیم صهیونیستی و آمریکای جنایتکار، به پیروزی دست یابیم و خداوند رهبر انقلاب را در مسیر خدمت به اسلام و ملت ایران تا زمان ظهور حضرت ولی‌عصر(عج) حفظ فرماید.
انتهای پیام/
نظر شما